Aranya Kanda Sarga 22 – araṇyakāṇḍa dvāviṁśaḥ sargaḥ
|| kharasaṁnāhaḥ ||
ēvamādharṣitaḥ śūraḥ śūrpaṇakhyā kharastadā |
uvāca rakṣasāṁ madhyē kharaḥ kharataraṁ vacaḥ || 1 ||
tavāvamānaprabhavaḥ krōdhō:’yamatulō mama |
na śakyatē dhārayituṁ lavaṇāmbha ivōtthitam || 2 ||
na rāmaṁ gaṇayē vīryānmānuṣaṁ kṣīṇajīvitam |
ātmaduścaritaiḥ prāṇān hatō yō:’dya vimōkṣyati || 3 ||
bāṣpaḥ saṁhriyatāmēṣa sambhramaśca vimucyatām |
ahaṁ rāmaṁ saha bhrātrā nayāmi yamasādanam || 4 ||
paraśvadhahatasyādya mandaprāṇasya samyugē |
rāmasya rudhiraṁ raktamuṣṇaṁ pāsyasi rākṣasi || 5 ||
sā prahr̥ṣṭā vacaḥ śrutvā kharasya vadanāccyutam |
praśaśaṁsa punarmaurkhyādbhrātaraṁ rakṣasāṁ varam || 6 ||
tayā paruṣitaḥ pūrvaṁ punarēva praśaṁsitaḥ |
abravīddūṣaṇaṁ nāma kharaḥ sēnāpatiṁ tadā || 7 ||
caturdaśa sahasrāṇi mama cittānuvartinām |
rakṣasāṁ bhīmavēgānāṁ samarēṣvanivartinām || 8 ||
nīlajīmūtavarṇānāṁ ghōrāṇāṁ krūrakarmaṇām |
lōkahiṁsāvihārāṇāṁ balināmugratējasām || 9 ||
tēṣāṁ śārdūladarpāṇāṁ mahāsyānāṁ mahaujasām |
sarvōdyōgamudīrṇānāṁ rakṣasāṁ saumya kāraya || 10 ||
upasthāpaya mē kṣipraṁ rathaṁ saumya dhanūṁṣi ca |
śarāṁścitrāṁśca khaḍgaśca śaktīśca vividhāḥ śitāḥ || 11 ||
agrē niryātumicchāmi paulastyānāṁ mahātmanām |
vadhārthaṁ durvinītasya rāmasya raṇakōvida || 12 ||
iti tasya bruvāṇasya sūryavarṇaṁ mahāratham |
sadaśvaiḥ śabalairyuktamācacakṣē:’tha dūṣaṇaḥ || 13 ||
taṁ mēruśikharākāraṁ taptakāñcanabhūṣaṇam |
hēmacakramasambādhaṁ vaiḍūryamayakūbaram || 14 ||
matsyaiḥ puṣpairdrumaiḥ śailaiścandrasūryaiśca kāñcanaiḥ |
maṅgalaiḥ pakṣisaṅghaiśca tārābhirabhisaṁvr̥tam || 15 ||
dhvajanistriṁśasampannaṁ kiṅkiṇīkavirājitam |
sadaśvayuktaṁ sōmarṣādārurōha kharō ratham || 16 ||
niśāmya tu rathasthaṁ taṁ rākṣasā bhīmavikramāḥ |
tasthuḥ samparivāryainaṁ dūṣaṇaṁ ca mahābalam || 17 ||
kharastu tānmahēṣvāsān ghōravarmāyudhadhvajān |
niryātētyabravīddr̥ṣṭō rathasthaḥ sarvarākṣasān || 18 ||
tatastadrākṣasaṁ sainyaṁ ghōravarmāyudhadhvajam |
nirjagāma janasthānānmahānādaṁ mahājavam || 19 ||
mudgaraiḥ paṭ-ṭiśaiḥ śūlaiḥ sutīkṣṇaiśca paraśvadhaiḥ |
khaḍgaiścakraiśca hastasthairbhrājamānaiśca tōmaraiḥ || 20 ||
śaktibhiḥ parighairghōrairatimātraiśca kārmukaiḥ |
gadāsimusalairvajrairgr̥hītairbhīmadarśanaiḥ || 21 ||
rākṣasānāṁ sughōrāṇāṁ sahasrāṇi caturdaśa |
niryātāni janasthānātkharacittānuvartinām || 22 ||
tāṁstvabhidravatō dr̥ṣṭvā rākṣasān bhīmavikramān |
kharasyāpi rathaḥ kiñcijjagāma tadanantaram || 23 ||
tatastān śabalānaśvāṁstaptakāñcanabhūṣitān |
kharasya matamājñāya sārathiḥ samacōdayat || 24 ||
sa cōditō rathaḥ śīghraṁ kharasya ripughātinaḥ |
śabdēnāpūrayāmāsa diśaśca pradiśastadā || 25 ||
pravr̥ddhamanyustu kharaḥ kharasvanō
ripōrvadhārthaṁ tvaritō yathā:’ntakaḥ |
acūcudat sārathimunnadan ghanaṁ
mahābalō mēgha ivāśmavarṣavān || 26 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē araṇyakāṇḍē dvāviṁśaḥ sargaḥ || 22 ||
